Fontanna – pożytek czy zbytek?

Fontanna inaczej zwana wodotryskiem lub zdrojem - to element małej architektury miejskiej, ściśle związanej z wodą.

To urządzenie, które za pomocą dysz wypuszcza pod ciśnieniem wodę i gromadzi ją w zbiorniku wyposażonym w przelew, aby woda mogła krążyć w obiegu.

Czy wiesz jakie inne funkcje pełni poza estetycznymi (co oczywiście jest kwestią gustu)?

Zapraszam do artykułu, po przeczytaniu którego spojrzysz (mam taką nadzieję) na te urządzenia z nieco innej perspektywy.

Łyk historii

Historyczna obecność fontann na malowidłach z grobowców egipskich, wskazuje na ich ówczesną popularność w parkach i ogrodach.

Na początku stanowiły one atrybut cieszący tylko zamożnych ludzi, jednak z czasem powstawały także publiczne fontanny. W starożytnej Grecji i Rzymie były niezwykle popularne a wodę do nich doprowadzano grawitacyjnie za pomocą akweduktów. Wówczas także powstawały już pierwsze fontanny z elementami ruchomymi czy dźwiękowymi.

W okresie baroku najważniejszym elementem fontann były głównie rzeźby, które woda miała jedynie ożywić.

W Polsce pierwsze fontanny także były zasilane grawitacyjnie. Jedna z nich mieszcząca się na rynku, w parku miejskim w Pińczowie, powstała w 1593 roku – obecnie funkcjonuje tylko jej replika, a oryginał - dotknięty znakiem czasu - został przeniesiony do muzeum.

Typy fontann

Są dwa podstawowe typy fontann:

- europejski, w których woda tryska w powietrze i spada do zbiornika fontanny, zarówno w formie wodotrysków lub/i kaskad.

- arabski, w których woda wycieka i spływa swobodnie po elementach konstrukcji fontanny, nie zaburzając szczególnie tafli wody w zbiorniku.

Role fontann w przestrzeni miejskiej

Oprócz roli dekoracyjnej w przestrzeni miejskiej – pełnią kilka innych ważnych funkcji.

Budowane przed obiektami użyteczności publicznej podkreślają rangę miejsca. Stanowią także ważny element urbanistyczny miasta - przedstawiają dzieje historyczne lub pokazują współczesne formy -  skłaniając do zadumy. Szum wody działa uspakajająco, dlatego właśnie często w sąsiedztwie fontann są lokalizowane ławki i inne miejsca do odpoczynku.

W zależności od formy pełnią inne funkcje na terenach zurbanizowanych.

💦 W okresie letnim szczególnie doceniana jest funkcja wzbogacającą powietrze o parę wodną, pełnią zatem rolę zdrowotną i klimatyczną. Obniża temperaturę i wyłapuje pył z powietrza. Podobne przeznaczenie mają ustawiane w centrach miast (np. na deptakach) kurtyny wodne.

💦 Pełnią również rolę poideł – przede wszystkim dla ptaków, które tworzą ekosystem miejski.

💦 Fontanny naszpikowane techniką – stanowię element rozrywkowy w przestrzeni miast. Przy udziale tryskającej wody - tworzone są spektakle w rytm muzyki i świateł. To tzw. fontanny multimedialne, które zmieniają swój wygląd za pomocą regulowania ilości wyrzucanej wody z dysz oraz iluminacjom.

💦 Fontanny kąpielowe – czyli nie posiadające wyodrębnionego zbiornika zbierającego tryskającą wodę, są ogólnodostępne i  stanowią ochłodę w upalne dni. Posiadają antypoślizgową powierzchnię i są szczególnie lubiane przez dzieci.

💦 W klasztorach i miejscach kultu – służą do obmywania w ramach obrzędów religijnych.

Podsumowanie

Człowiek zawsze czuł się dobrze w bliskości z wodą. Szum wody tworzy klimat do relaksu i wypoczynku. Fontanny dobrze zaprojektowane – wizualnie i funkcjonalnie – stanowią o atrakcyjności miejsca, także z punktu widzenia turystyki.

Niegdyś były źródłem wody pitnej, dziś już nie są (chyba, że pełni funkcję zdroju ulicznego - co wyraźnie jest oznaczone) – o tym należy pamiętać!

Koniecznie napisz, czy któraś fonatnna jest Twoją ulubioną?

Zapraszam na mój wodny blog - kliknij przycisk obserwuj 💙💦